Fannie, 1 April 2009
Mexico Barranca Colorado

¿Quien es el rico? (Wie is de rijke?)

Hallo!!

Bienvenido bij een van de laatste berichtjes vanuit Mexico!! Geloof het of niet, maar over een maandje staat er toch echt een vliegticket op mijn naam. Anderhalf jaar na aankomst, moet ik eerlijk zeggen dat ik met meer vragen als antwoorden naar huis ga. Je gaat toch van huis denkend dat je iets kan doen, armenhulp is een vies woord maar zoiets moet ‘t toch zijn. Dat er problemen zijn, ja dat weet je… transport, ‘t weer (nooit goed genoeg voor de boeren haha), organizatie, communicatie, infrastructuur, gezondheid, marktschommelingen… Heerlijke termen waarachter zóveel schuil zit dat ze uiteindelijk nutteloos zijn voor uitleg.

Maar: arm, arm, wat is arm? Voor nieuwkomers lijkt het leven hier in de bergen misschien arm. Huizen zijn van leem en omringt door kippen, schrale honden en misschien een kalkoen, ezel of varken. Hordes kinderen spelen blootsvoets voetbal..

Geld is er niet veel, spaargeld al helemaal niet. Dag na dag is ‘t crisis, ‘t simpele zorgen voor comida (eten) blijft een wederkerend thema. Land en dier blijven de basis-oplossing. Zoals Frans ‘t pas mooi schreef: ‘Hij (de kleine boer) is en blijft kampioen van overleven. Zijn (conservatieve, bewarende) verknochtheid aan land, zijn land, dieren, zijn ezel en kippen, bomen en planten, bossen en bergen, riviertjes en rivieren heeft van hem een levenskunstenaar gemaakt zonder romantiek, maar duurzaam zoals zijn harde handen’

Bij een recente vergadering legde een boer het wel heel frapant uit. Hij reageerde op deze bijbelse text:
‘El rico trabaja para amontonar riquezas y, cuando deja de trabajar, se llena de placeres. El dinero es una trampa para aquellos que lo sirven y los que no piensan se dejan atrapar.’ Ruwe vertaling: ‘De rijke werkt om rijkdom op te heuvelen/sparen, en wanneer hij ophoudt met werken, vult hij zich met plezieren... Het geld is een valkuil voor hen die het ‘serveren’ (of ervoor dienen) en hen die niet nadenken laten zich hierin vallen.’ Siracides 31: 3-11
Hij legde uit dat ze als boeren ‘arm’ beschouwd worden, maar hij zag het heel anders: Een rico-pobre (rijke-arme) is iemand rijk van ziel, geest en hart. Hij denkt aan zijn medemens, en leeft niet jagend op goud. El pobre-rico (arme-rijke) is iemand die z’n prioriteiten anders heeft staan: geld eerst en dan de rest… Met ‘n diepgaand gevoel van trots en wijsheid verklaarde hij dat zijn zware overlevings-leven de ware ‘rijkdom’ is... Níemand kan dit van hem afnemen, hij vecht, en ploetert en zweet. Dit is zijn trots; een oertrots.. wat hij eten zal heeft hij zelf verbouwd en verdiend.

Het vieze woord armenhulp heeft voor mij een hele andere betekenis gekregen: medeleven en waardering. De momenten waarin ik me ‘nuttig’ voelde waren de simpelste: Om drie uur samen opstaan om mais te pellen om tamales te verkopen…. Luisteren naar opas en omas over de goede en slechte verhalen van vroeger… Met een man of tien zeikesnat 3 uur wachten op vervoer… Uren samen oogsten in de hitte… Samen wachten op nieuws van een ziek familielid…

Het voelt alsof ik al een levenlang hier ben, omringt door menselijke wijsheid en natuurlijk schoon…’n heel brok ‘Juani’ zal toch wel hier blijven. Ze hebben me geleerd niet bang te zijn te vragen: Waar doen we het ook alweer allemaal voor? Wanneer heb je het goed? Wanneer ben je er ‘beter’ vanaf? Wat is er zo slecht aan het lijden?

Ik wil jullie allemaal bedanken voor al de lieve, leuke en medelevende reacties. En je weet ‘t, blijven buurten over de kleine koffieboeren die een eerlijke prijs verdienen, en het stoere eco-project hier in de bergjes is onze beste promo .)

Eindigend met 'n beroemde (bijbelse) uitspraak van Francisco:: Cuida al projímo y a ti mismo (Zorg goed voor je medemens en voor jezelf)

Fannie